Strona główna

Da� mu powa�nie r�k� do poca�owania I w skro� uca�owawszy, uprzejmie pozdrowi�; A cho� przez wzgl�d na go�ci niewiele z nim m�wi�, Wida� by�o z �ez, kt�re wylotem kontusza Otar� pr�dko, jak kocha� pana Tadeusza. W �lad gospodarza wszystko ze �niwa i z boru, I z ��k, i z pastwisk razem wraca�o do dworu. Tu owiec trzoda becz�c w ulic� si� t�oczy I wznosi chmur� py�u; dalej z wolna kroczy Stado cielic tyrolskich z mosi�nymi dzwonki; Tam konie r��ce lec� ze skoszonej ��ki; Wszystko bie�y ku studni, kt�rej rami� z drzewa Raz wraz skrzypi i nap�j w koryta rozlewa. S�dzia, cho� utrudzony, chocia� w gronie go�ci, Nie uchybi� gospodarskiej, wa�nej powinno�ci: Uda� si� sam ku studni; najlepiej z wieczora Gospodarz widzi, w jakim stanie jest obora; Dozoru tego nigdy s�ugom nie poruczy.Bo S�dzia wie, �e oko pa�skie konia tuczy. Wojski z wo�nym Protazym ze �wiecami w sieni Stali i rozprawiali, nieco por�nieni, Bo w niebytno�� Wojskiego Wo�ny po kryjomu Kaza� sto�y z wieczerz� powynosi� z domu I ustawi� co pr�dzej w po�rodku zamczyska, Kt�rego widne by�y pod lasem zwaliska. Po c� te przenosiny? Pan Wojski si� krzywi� I przeprasza� S�dziego; S�dzia si� zadziwi�, Lecz sta�o si�; ju� p�no i trudno zaradzi�, Wola� go�ci przeprosi� i w pustki prowadzi�. Po drodze Wo�ny ci�gle S�dziemu t�umaczy�, Dlaczego urz�dzenie pa�skie przeinaczy�: We dworze �adna izba nie ma obszerno�ci Dostatecznej dla tylu, tak szanownych go�ci; W zamku sie� wielka, jeszcze dobrze zachowana, Sklepienie ca�e - wprawdzie p�k�a jedna �ciana, Okna bez szyb, lecz latem nic to nie zawadzi; Blisko�� piwnic wygodna s�u��cej czeladzi. Tak m�wi�c, na S�dziego mruga�; wida� z miny Aktywa przedsiebiorstwa odzwierciedlaja skladniki majatkowe, ktore sluza przede wszystkim do zarobkowania czyli wygospodarowania zysku, bedacego jednym z podstawowych celow dzialalnosci gospodarczej przedsiebiorstwa. W strukturze skladnikow majatkowych wyroznia sie dwie grupy srodkow, tj. majatek trwaly i majatek obrotowy. Majatek trwaly zaangazowany jest w przedsiebiorstwie przez dluzszy okres czasu (powyzej 1 roku). Uczestniczy on w wielu powtarzajacych sie cyklach produkcyjnych zuzywajac sie stopniowo i przenoszac na kazdy produkt tylko czesc swojej wartosci. Majatek trwaly obciazony jest duzym ryzykiem. Naklady na inwestycje ponoszone sa w momencie rozpoczecia ich realizacji lub nawet przed i nigdy nie ma pewnosci czy nastapi pelny ich zwrot z biezacych wplywow dzialalnosci gospodarczej. Koszt zuzycia majatku trwalego ma charakter staly. Tendencje zachodzace w strukturze kosztow powoduja mala elastycznosc przedsiebiorstwa i trudniejsze dostosowanie sie do zmian zachodzacych na rynku. W przypadku niepelnego wykorzystania zdolnosci produkcyjnych nastepuje szybkie obnizenie sie rentownosci. W przeciwienstwie do majatku trwalego czas przebywania poszczegolnych skladnikow majatku obrotowego w postaci zapasow, naleznosci, srodkow pienieznych uzalezniony jest od charakteru procesu produkcyjnego, terminowosci regulowania rozrachunkow itd. Z reguly czas ten jest wzglednie krotki. Wartosc skladnikow nalezacych do obu grup, czyli relacja majtku trwalego do majatku obrotowego nie jest dla przedsiebiorstwa sprawa obojetna. Przedsiebiorstwom zalezy na posiadaniu mozliwie jak najwiekszej ilosci srodkow obrotowych, srodkow plynnych przynoszacych zyski a jak najmniej srodkow trwalych, ktore tylko posrednio przyczyniaja sie do osiagania zyskow. Zatem majatku trwalego powinno byc tylko tyle, ile jest nieodzowne do prowadzenia dzialalnosci. Jest oczywiste, ze ta wzajemna relacja miedzy majatkiem trwalym a majatkiem obrotowym stanowi wielkosc zroznicowana, ktora zalezy od rodzaju przedsiebiorstwa i specyfiki konkretnego przedsiebiorstwa. Im wiecej srodkow ulokowanych jest w majatku obrotowym, tym jest on latwiejszy do zaangazowania w dzialalnosci gospodarczej i tym samym przedsiebiorstwo ma wieksza plynnosc majatkowa � bilansowa.