Strona główna

Na pami�tk�, �e w czasie wojny si� urodzi�), Dobrze, m�j Tadeuszu, �e� si� dzi� nagodzi� Do domu, w�a�nie kiedy mamy panien wiele. Stryjaszek my�li wkr�tce sprawi� ci wesele; Jest z czego wybra�; u nas towarzystwo liczne Od kilku dni zbiera si� na s�dy graniczne Dla sko�czenia dawnego z panem Hrabi� sporu; I pan Hrabia ma jutro sam zjecha� do dworu; Podkomorzy ju� zjecha� z �on� i z c�rkami. M�odzie� posz�a do lasu bawi� si� strzelbami, A starzy i kobiety �niwo ogl�daj� Pod lasem, i tam pewnie na m�odzie� czekaj�. P�jdziemy, je�li zechcesz, i wkr�tce spotkamy Stryjaszka, Podkomorstwo i szanowne damy". Pan Wojski z Tadeuszem id� pod las drog� I jeszcze si� do woli nagada� nie mog�. S�o�ce ostatnich kres�w nieba dochodzi�o, Mniej silnie, ale szerzej ni� we dnie �wieci�o, Ca�e zaczerwienione, jak zdrowe oblicze Gospodarza, gdy prace sko�czywszy rolnicze.Na spoczynek powraca. Ju� kr�g promienisty Spuszcza si� na wierzch boru i ju� pomrok mglisty, Nape�niaj�c wierzcho�ki i ga��zie drzewa, Ca�y las wi��e w jedno i jakoby zlewa; I b�r czerni� si� na kszta�t ogromnego gmachu, S�o�ce nad nim czerwone jak po�ar na dachu; Wtem zapad�o do g��bi; jeszcze przez konary B�ysn�o jako �wieca przez okienic szpary I zgas�o. I wnet sierpy gromadnie dzwoni�ce We zbo�ach i grabliska suwane po ��ce Ucich�y i stan�y: tak pan S�dzia ka�e, U niego ze dniem ko�cz� prac� gospodarze. "Pan �wiata wie, jak d�ugo pracowa� potrzeba; S�o�ce, Jego robotnik, kiedy znidzie z nieba, Czas i ziemianinowi ust�powa� z pola". Tak zwyk� mawia� pan S�dzia, a S�dziego wola By�a ekonomowi poczciwemu �wi�t�; Bo nawet wozy, w kt�re ju� sk�ada� zacz�to Kop� �yta, niepe�ne jad� do stodo�y; Ciesz� si� z nadzwyczajnej ich lekko�ci wo�y Da� mu powa�nie r�k� do poca�owania I w skro� uca�owawszy, uprzejmie pozdrowi�; A cho� przez wzgl�d na go�ci niewiele z nim m�wi�, Wida� by�o z �ez, kt�re wylotem kontusza Otar� pr�dko, jak kocha� pana Tadeusza. W �lad gospodarza wszystko ze �niwa i z boru, I z ��k, i z pastwisk razem wraca�o do dworu. Tu owiec trzoda becz�c w ulic� si� t�oczy I wznosi chmur� py�u; dalej z wolna kroczy Stado cielic tyrolskich z mosi�nymi dzwonki; Tam konie r��ce lec� ze skoszonej ��ki; Wszystko bie�y ku studni, kt�rej rami� z drzewa Raz wraz skrzypi i nap�j w koryta rozlewa. S�dzia, cho� utrudzony, chocia� w gronie go�ci, Nie uchybi� gospodarskiej, wa�nej powinno�ci: Uda� si� sam ku studni; najlepiej z wieczora Gospodarz widzi, w jakim stanie jest obora; Dozoru tego nigdy s�ugom nie poruczy.Bo S�dzia wie, �e oko pa�skie konia tuczy. Wojski z wo�nym Protazym ze �wiecami w sieni Stali i rozprawiali, nieco por�nieni, Bo w niebytno�� Wojskiego Wo�ny po kryjomu Kaza� sto�y z wieczerz� powynosi� z domu I ustawi� co pr�dzej w po�rodku zamczyska, Kt�rego widne by�y pod lasem zwaliska. Po c� te przenosiny? Pan Wojski si� krzywi� I przeprasza� S�dziego; S�dzia si� zadziwi�, Lecz sta�o si�; ju� p�no i trudno zaradzi�, Wola� go�ci przeprosi� i w pustki prowadzi�. Po drodze Wo�ny ci�gle S�dziemu t�umaczy�, Dlaczego urz�dzenie pa�skie przeinaczy�: We dworze �adna izba nie ma obszerno�ci Dostatecznej dla tylu, tak szanownych go�ci; W zamku sie� wielka, jeszcze dobrze zachowana, Sklepienie ca�e - wprawdzie p�k�a jedna �ciana, Okna bez szyb, lecz latem nic to nie zawadzi; Blisko�� piwnic wygodna s�u��cej czeladzi. Tak m�wi�c, na S�dziego mruga�; wida� z miny