Strona główna

Podobnie ustosunkowa�y si� do sedelnickiego proboszcza okoliczne dwory. Zbyt powa�nie m�wi� o komunizmie, aby nie zosta� pos�dzonym o wyst�pne i skryte, a tak ze stanem duchownym nie licuj�ce sympatie. Umacnia� jeszcze ten s�d swoimi wypowiedziami zar�wno w kwestiach narodowo�ciowych, jak i w sprawie reformy rolnej. Ros�a wi�c przepa�� pomi�dzy nim a miejscowym ziemia�stwem. Dwory nie mog�y mu darowa�, i� znajdowa� ostre i bezwzgl�dne s�owa, gdy przychodzi�o do rozm�w o roli ziemia�stwa na kresach w dawnej Polsce niepodleg�ej i p�niej podczas zabor�w. Przypominaj�c b��dy przodk�w, dotkn�� ich potomk�w w najczulsze struny pr�no�ci. A jego wiara, ta r�wnie� przemawia�a przeciw niemu. Uwa�ano, �e zbyt wiele ��da, aby ��da� szczerze. Zarzucano mu ciasny fanatyzm, ob�ud� i nieznajomo�� natury cz�owieka. Dla tych ludzi wyros�ych w tradycyjnym prze�wiadczeniu, i� s�u�� obronie polsko�ci i katolicyzmu, Polska ko�czy�a si� z granicami posiad�o�ci, a wiara zaczyna�a poza nimi. Wed�ug niepisanej umowy do s�ug Ko�cio�a nale�a�o utrzymywa� ten uk�ad, strzec go niby harmonii wy�szego porz�dku, zapewniaj�cej stowarzyszonym pok�j ziemski i nagrod� niebiesk�. Ksi�dz Sieche� m�ci� r�wnowag� wypracowan� przez wieki. Jego Ko�ci� rozsadza� misterne spoid�a i wi�zad�a, ��cz�ce dw�r z plebani�. Wyrasta� na drodze ogromnym cieniem, k�ad�c ten pos�pny znak niby s�owo ostrze�enia. Odwr�cono si� wi�c od niego. Jedna z rodzin, najznaczniejsza w powiecie, pocz�a nawet czyni� starania w kurii biskupiej, aby niewygodnego proboszcza przeniesiono z Sedelnik. Zbyt jednak �yw� zachowano tam pami�� o mi�o�ci, jak� zmar�y niedawno biskup obdarza� ksi�dza Siechenia, pod�wczas swego kapelana, aby dano pos�uch doradczym podszeptom. Nowy biskup, cz�owiek du�ej wiedzy i r�wnej skromno�ci, nie chcia� nawet dyskutowa� tej sprawy. Uwa�a�, �e w przeciwnym wypadku zniewa�y�by pami�� swego poprzednika, kt�rego �mier� tak niezwyk�a i �wi�ta otoczy�a ju� legend�. I gdy jeden z proboszcz�w odwa�y� si� wypowiedzie� w obecno�ci biskupa kilka krytycznych uwag o ksi�dzu Siecheniu, spotka� si� z tak ostrym upomnieniem, i� zrozumiano, �e ani teraz, ani w najbli�szej przysz�o�ci nie podobna liczy� na pomy�lne przeprowadzenie zamierzonego planu. Stanowisko proboszcza sedelnickiego sta�o si� w ten spos�b silniejsze ni� kiedykolwiek. Lecz on sam nie czu� �adnego triumfu. Nie takich pragn�� zwyci�stw. Gdy z listu jednego z koleg�w seminaryjnych dowiedzia� si� o owych nieudanych intrygach w kurii, zrozumia�, �e wszystkie jego zamiary stworzenia wsp�lnej akcji przepad�y ostatecznie. Nie potrzebowa� ju� obawia� si� wyra�nego bojkotu. Ale nienaganna poprawno��, z jak� zacz�� si� teraz spotyka�, nios�a mu wi�ksze jeszcze osamotnienie ni� wpierw jawna w pewnym okresie niech��. Jak�� ulg� w podobnym opuszczeniu by�oby ufa�, �e ten z�y czas d�wiga w sobie ci�ar pr�by rzuconej przez Boga! Ale czy� nie by�oby pych� doszukiwa� si� w n�dzy i cierpieniu znaku wybrania? Jak�e wierzy�, �e B�g ka�e licznym b��dzi�, aby mnie od b��du ocali�? �e na oczy wielu rzuca cie�, aby moim da� czujno��? A sercom odbiera oddech, �eby moje nape�ni� rytmem? Po raz pierwszy zw�tpi� w�wczas ksi�dz Sieche� o s�uszno�ci obranej drogi. Czy nie omyli� si� przyjmuj�c �wi�cenia? Czy nie wzi�� ci�aru ponad swoje si�y? Zacz�a w tych dniach kie�kowa� w nim nowa my�l: klasztor. Mo�e ta cisza i spok�j pomi�dzy murami odgradzaj�cymi od �wiata mia�y by� jego przeznaczeniem? Nie praca w�r�d ludzi, lecz ucieczka od nich? Nie znajdowa� jednak w sobie decyzji, kt�ra pozwoli�aby mu zrezygnowa� ze wzrusze�, jakie prze�ywa�, gdy wyszed�szy w jesienny wiecz�r przed dom s�ysza� w�r�d mg�y kryj�cej ��ki krzyk dzikich kaczek lub kiedy w letnie po�udnie powietrze lekko dr�a�o od brz�ku kos. Ziemi� pod stopami, niebo nad g�ow� - oto co musia�by porzuci�. Wyrzec si� podmuchu przedwiosennego, czasu, gdy powietrze wch�aniaj�c s�odycz zakwitania jest tak lekkie i powiewne, jakby ca�e z zielonej prz�dzy by�o utkane, odej�� od nocy, z kt�rych jedne rzucaj� trwog�, lecz inne mog� �askawie otworzy� swoj� g��bi� �l�c dreszcz uspokojenia, nie, jak�e odrzuci� dobrowolnie to wszystko! Przecie� jednego dnia dr�czony w�tpliwo�ciami szczeg�lnie bole�nie, czuj�c, �e na d�u�sz� walk� nie starczy mu si�, zdecydowa� si� ksi�dz Sieche� z�o�y� pro�b� o zwolnienie z dotychczasowych obowi�zk�w. W ostatniej dopiero chwili, ju� w drodze do pa�acu biskupiego, porzuci� ten zamiar. Przyjecha� do miasta wczesnym rankiem, po nieprzespanej nocy. Ledwie ujrza�, jeszcze z okien wagonu, bia�� wie�� klasztoru jezuickiego, ile� wspomnie� wskrzesi�o w jego pami�ci miasto, w kt�rym wkr�tce po opuszczeniu seminarium sp�dzi� ca�y rok przy boku biskupa �u�a�skiego. By� to czas, kt�rego ka�d� godzin�, b�ogos�awi� wielki starzec. Jak nigdy przedtem i potem zrozumia� w�wczas ksi�dz Sieche� si�� przymierza cz�owieka z Bogiem, przymierza, w kt�rym wszystko, cokolwiek istnieje na �wiecie, mia�o swoje w�a�ciwe miejsce, tworz�c ow� wspania�� i wieczn� budow�, kt�ra, jak ko�ci� gotycki �arliw� wiar�, uciele�nia�a s�owa Aposto�a o m�drym architekcie. Na rann� msz� zaszed� proboszcz do katedry Biega� po ca�ym domu i szuka� komnaty, Gdzie mieszka�, dzieckiem b�d�c, przed dziesi�ciu laty. Wchodzi, cofn�� si�, toczy� zdumione �renice Po �cianach: w tej komnacie mieszkanie kobi�ce? Kt� by tu mieszka�? Stary stryj nie by� �onaty, A ciotka w Petersburgu mieszka�a przed laty. To nie by� ochmistrzyni pok�j! Fortepiano? Na niem noty i ksi��ki; wszystko porzucano Niedbale i bez�adnie; nieporz�dek mi�y! Niestare by�y r�czki, co je tak rzuci�y. Tu� i sukienka bia�a, �wie�o z ko�ka zdj�ta Do ubrania, na krzes�a por�czu rozpi�ta. A na oknach donice z pachn�cymi zio�ki, Geranium, lewkonija, astry i fijo�ki. Podr�ny stan�� w jednym z okien - nowe dziwo: W sadzie, na brzegu niegdy� zaros�ym pokrzyw�, By� male�ki ogr�dek, �cie�kami porzni�ty, Pe�en bukiet�w trawy angielskiej i mi�ty. Drewniany, drobny, w cyfr� powi�zany p�otek Pan Tadeusz 7 Adam Mickiewicz Po�yska� si� wst��kami jaskrawych stokrotek. Grz�dki wida�, �e by�y �wie�o polewane; Tu� sta�o wody pe�ne naczynie blaszane, Ale nigdzie nie wida� by�o ogrodniczki; Tylko co wysz�a; jeszcze ko�ysz� si� drzwiczki �wie�o tr�cone; blisko drzwi �lad wida� n�ki Na piasku, bez trzewika by�a i po�czoszki; Na piasku drobnym, suchym, bia�ym na kszta�t �niegu, �lad wyra�ny, lecz lekki; odgadniesz, �e w biegu Chybkim by� zostawiony n�kami drobnemi Od kogo�, co zaledwie dotyka� si� ziemi. Podr�ny d�ugo w oknie sta� patrz�c, dumaj�c, Wonnymi powiewami kwiat�w oddychaj�c, Oblicze a� na krzaki fijo�kowe sk�oni�, Oczyma ciekawymi po dro�ynach goni� I znowu je na drobnych �ladach zatrzymywa�, My�la� o nich i, czyje by�y, odgadywa�. Przypadkiem oczy podni�s�, i tu� na parkanie Sta�a m�oda dziewczyna. - Bia�e jej ubranie Wysmuk�� posta� tylko a� do piersi kryje